Impera

XƏBƏR LENTİ
20:13"Sədərək"dən YENİ xəbər var - RƏSMİ AÇIQLAMA19:47SON DƏQİQƏ: Azərbaycanda 681 tibb işçisi koronavirusa yoluxdu, 4-ü öldü - RƏSMİ19:37Azərbaycanda 40 vəzifəli şəxs işdən çıxarıldı19:28Mingəçevirdə kirvələr hakimiyyəti - Qanunlar ayaqlar altında - FOTO19:17Müqayis Verdiyevin ləkəli keçmişi,qalmaqallı bu günü və qaranlıq gələcəyi – ”Qozbeli qəbir düzəldər” – Araşdırma11:45Şuşanın "Şöhrət" ordenli icra başçısının fantastik sərvəti - SİYAHI09:54Azərbaycanda koronavirusun İKİNCİ DALĞAsı başlayıb? - Rəsmi AÇIQLAMA14:31Prezident nazir müavinini işdən çıxardı – SƏRƏNCAM14:20SON DƏQIQƏ: Bu rayona Daxili Qoşunlar yeridildi - 21 nəfər həbs olundu(VİDEO)12:10SON DƏQİQƏ! Baş prokuror müavinləri Rüstəm Usubov və Namiq Əsgərov işdən çıxarıldı23:21SON DƏQIQƏ: Azərbaycanda koronavirusa tutulan 41 nəfərin vəziyyəti ağırlaşdı,41 nəfər də vəfat edib17:33Yardımlı İcra Hakimiyyəti TƏKZİB ETDİ13:55Röyanın biabırçı hərəkəti - Xalq artisti sinəsini açıb ... nümayiş etdirdi(VİDEO)23:59Laçın sakinindən şok tələb: İcra başçısı bu məmurlarla əlbirdir, DTX gəlsin(VİDEOMÜRACİƏT)13:00Prezident Administrasiyasında da işini itirənlər var - Zeynal Nağdəliyevin 5 işçisi vəzifədən çıxarıldı(SİYAHİ)11:29Füzuli bu gün - Foto00:22Bakıda iki oğlanın nişanı oldu: üzük taxıb... - BİABIRÇILIQ00:01SON DƏQİQƏ! Nazirlər Kabineti bu dəqiqələrdə məlumat yaydı — LƏĞV EDİLDİ23:07Əbülfəs Qarayev istefa verdi – yeni Mədəniyyət və Turizim naziri bu məşhur xanım KİMDR?12:05Əli Kərimlidən antiazərbaycan qüvvələrinə mühüm tapşırıq - Keçmiş cəhbəçidən ŞOK YAZI21:05SON DƏQİQƏ: Türk təyyarəsi Rus müdafiə sistemini vurdu - Ölənlər var14:18İmişli rayonunun yeni icra başçısı bəlli oldu - SON DƏQİQƏ13:02Prezidentin istefaya göndərdiyi bu şəxsi Elçin Quliyev DSX-də müşavir təyin etdi - SON DƏQİQƏ10:54SON DƏQİQƏ! İşdən çıxarılan icra başçısının evində QƏTL - ÖZÜNÜ GÜLLƏLƏDİ01:01Məhşur müğənninin çılpaq fotoları yayıldı - lüm-lüt eyvana çıxıb... FOTOLAR18:48Azərbaycanda ləğv olunmayan qadağalar açıqlandı - SİYAHI18:43Vilayət Eyvazov məşhur generalı işdən çıxardı — FOTO15:12Əli Həsənovun “tələbə klubu” - Mediaya yardım adı altında mənimsənilən milyardlar( ŞOK FAKTLAR)14:57SON DƏQİQƏ: Fövqəladə Hallar nazirliyinin 15 əməkdaşında koronavirus aşkarlandı14:41Sabirabad Regional Mədəniyyət İdarəsinin müammalı TENDERLƏRİ - SİYAHI11:44XƏBƏRDAR OL! Koronavirusun İKİNCİ DALĞASI ÖLDÜRÜCÜ OLACAQ - Bu tarixdən başlayır...00:30Kamran Əliyev 5 rayonun prokurorunu və idarə rəisini təqaüdə göndərdi - SİYAHI18:06SON DƏQİQƏ! DTX-dən şok əməliyyat: General həbs olundu12:48Bu şəxslərə ŞAD XƏBƏR - İlham Əliyev mühüm SƏRƏNCAM İMZALADI12:40Siyavuş Novruzov: “Korrupsiya üstündə tutulan Əli insanov indi onların ağsaqqalıdır”12:14Bərdənin icra başçısı Vidadi İsayevin gözqamaşdıran sərvəti - SİYAHI11:02İcra başçısının Yardımlıdan İngiltərəyə qədər uzanan SƏRVƏTİ - SİYAHI10:51TƏCİLİ! Azərbaycan Ordusu 4 gün sonra HƏRƏKƏTƏ KEÇİR - 10 min hərbçi, yüzlərlə texnika və...10:47Vilayət Eyvazov rəis müavinini işdən çıxardı - YENİ TƏYİNAT10:41Azərbaycanda nazirin 1-ci müavini vəzifəsini itirdi - son dəqiqə20:24SON DƏQİQƏ! Polis 4 rayonda əməliyyat keçirdi: Həbs olunanlar var12:44Azərbaycanda bu məhdudiyyətlər aradan götürüldü — ŞAD XƏBƏR11:58Füzuli RİH-nin başçısı Alı Alıyev rayonun nəzarət postlarında xidmət aparan polislərlə görüşüb - FOTO11:03Gilanın QANLI ZEYTUN BAĞI - (VİDEO)10:18Daha dəhşətli bəla gəlir, yüzmilyonlarla insan öləcək – Tixanski10:13Alı Alıyev aztəminatlı ailələrə ərzaq yardımı edib - Foto10:11Prezident nazir müavinini təqaüdə göndərdi11:09Füzuli RİH-dən aztəminatlı ailələrə ərzaq yardımı davam edir FOTO12:13SON DƏQİQƏ! Prezident İlham Əliyevdən mühüm sərəncam10:42Füzuli RİH-nin başçısı 1, 3, 4 Qayıdış qəsəbələrində aztəminatlı ailələrə ərzaq yardımı edib20:07Mənsimovun SOCAR-ı məhkəməyə verməsi iddiası yalan çıxdı19:05“SOCAR Turkey” rəhbəri: “Palmali”nin bizə borcu var"13:28Karantin dövründə regionlarda yardım və maarifləndirmə tədbirləri10:25Azərbaycanda altı yaşlı uşaq koronavirusa yoluxdu - RƏSMİ10:20Sabir Rüstəmxanlıdan Nazirlər Kabinetinin hesabatına SƏRT TƏNQİD: “Hökumətimiz Neftçalanı unudub”10:09İlk qurban Rusiya olacaq - Dəhşətli böhran gəlir...10:02Bakıda bəzi işbazlarla bağlı reydlər keçirilir - DƏHŞƏTLİ NƏTİCƏLƏR!09:48Füzuli RİH-nin başçısı aztəminatlı ailələrə ərzaq yardımı edib12:32Valideynlərin nəzərinə! Övladlarınıza da pul yardımı veriləcək - RƏSMİ11:47Vilayət Eyvazov polkovnik-leytenant Müslüm Quliyevi işdən çıxardı10:58"Azərişıq"dan əhaliyə mühüm məlumat - VİDEO10:55ŞAD XƏBƏR! 190 manatdan əlavə də yardım olacaq - Nazir müavini AÇIQLADI(VİDEO)10:48Qalmaqallı "tikinti kralı"nın oğlu karantini belə pozdu - TƏFƏRRÜAT10:46SON DƏQİQƏ! Elman Rüstəmovla bağlı qərar verildi10:49Sahil Babayevin Prezidentin siyasətinə qarşı MƏSULİYYƏTSİZLİYİ - ARAŞDIRMA09:50İcazə alanlara VACİB XƏBƏR - yeni funksiyalar işə düşdü — VİDEO17:26İlham Əliyevdən mühüm SƏRƏNCAM16:57SON DƏQİQƏ! Azərbaycanda koronovirusa xeyli sayda yoluxan və ölən var16:46SON DƏQİQƏ! Sumqayıtda 190 manata görə etiraz aksiyası - VİDEO13:40Azərbaycanlı əsir qız Ermənistandan məktub yazdı - VİDEO11:29Vilayət Eyvazovdan yeni QƏRAR11:20DİQQƏT! 190 manatlıq yardım üçün belə qeydiyyatdan keçməlisiz - VİDEO18:06SON DƏQİQƏ! General Akif Çovdarov azadlığa çıxdı - Prezident onu da əfv etdi16:22Nizami İcra başçısı oğlunun dəbdəbəli həyatı ilə bağlı ŞOK MƏLUMATLAR YAYILDI - VİDEO+FOTO13:36LERİK TƏHSİLİNDƏ BİABIRÇILIQ! 11 sinif şagirdi rus dili müəllimindən hamilə qaldı - (18+)13:27Əli Həsənov Nağıyevin sürücüsünü QASİD-ə necə rəhbər gətirdi?! - ŞOK DETALLAR13:22İlham Əliyev tibbi maska istehsalı müəssisəsinin açılışını etdi12:50Vaqif Əliyevin “Azfen” üzərindən talanı: işçi azalır, xərc çoxalır, vergi gizlədili - ŞOK MƏLUMATLAR12:47“Zakir Fərəcov iqtidarı belə biabır edir” - İş adamlarından Prezidentə müraciət12:30SON DƏQİQƏ! Xəstəxanaya aparılan 13 nəfərdən 8-i öldü — Azərbaycanda12:32SON DƏQİQƏ! Azərbaycanda koronovirusa yoluxanların sayı artdı -RƏSMİ12:28Prezident Bakı-Sumqayıt yolunun genişləndirilməsi çərçivəsində görülən işlərlə tanış olub12:17Əhalidən 3 ay müddətinə işıq və qaz pulu alınmayacaq - DONDURULDU12:11Füzuli icra hakimiyyəti toplantını belə keçirdi - FOTO10:44Prezident nazir müavini təyin etdi - SƏRƏNCAM10:40Füzulidə pambıq əkininə və ipəkqurdu saxlanılmasına hazırlıq gedir - Foto11:43Füzuli rayonda yaşlı insanlara və aztəminatlı ailələrə yardım aksiyası keçirilir10:54Evdə qalaq , bostan əkək , ekoloji təmiz məhsul yetişdirək - Füzuli İcra Hakimiyyətindən maraqlı təşəbbüs - FOTO10:31ABŞ-a koronavirusla mübarizədə Çindən dəstək gəldi10:27Koronavirusla bağlı SON STATİSTİKA10:24Yoluxdurduğu adamların qarşısında diz çökdü - VİDEO10:19500 il sonra bu torpaqlarda azan oxundu - VİDEO09:18Dünya bazarlarında neftin qiyməti ucuzlaşdı08:45Koronavirusla bağlı ŞAD XƏBƏR08:39"Mən nəinki Zakir Fərəcovu ..." - VİDEO08:31Qusardakı Sərhəd Keçid Məntəqəsində karantin adı altında tam bir virus ocaqları yaradılıb - VİDEO12:59Nərmanov icra başçısının oğlu əlində 20 min dollar və qolunda 130 min manatlıq saatla POZ VERDİ - FOTO - VIDEO17:28İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Bakıda tibb müəssisəsinin açılışında - FOTO16:02Sumqayıtda avtobuslarda dezinfeksiyaedici məhlullar yoxdur? - VİDEO15:49Qadağalara əməl etməyən yaşlılar: “Mən hamıdan yaxşı bilirəm” - VİDEO
BÜTÜN XƏBƏRLƏR

«    May 2020    »
BeÇaÇCaCŞB
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

"Qara qızıl"ın qiymətinin artması yaşayışımıza niyə təsir etmir?

25 may 2018, 14:40   
"Qara qızıl"ın qiymətinin artması yaşayışımıza niyə təsir etmir?















Neft dövlət büdcəsində göstərilən məbləğdən 36,32 dollar baha satılsa da, ölkədə ərzaq, geyim və digər məhsulların qiyməti durmadan artır

İqtisadçı ekspertlər iddia edirlər ki, neftin qiyməti 100 dolları keçsə belə, bu, istehlak bazarında ucuzlaşmaya səbəb olmayacaq

Hazırda Azərbaycan neftinin qiymətində ciddi artım müşahidə olunur. Belə ki, "AzeriLight" markalı neftin 1 barelinin dəyəri 1,42 dollar artaraq 81,32 dollar təşkil edib. Bu isə öz növbəsində, neftin qiymətində ucuzlaşma baş verdiyi vaxtdan, yəni 2014-cü ildən bu yana qeydə alınan ən yüksək göstəricidir. Nəzərinizə çatdıraq ki, "AzeriLight" markalı neftin minimal qiyməti 2001-ci ilin dekabrında (19,15 dollar), maksimal qiyməti isə 2008-ci ilin iyulunda (149,66 dollar) qeydə alınıb.

Beləliklə, 2018-ci ilin dövlət büdcəsində 1 barel neftin qiymətinin 45 ABŞ dolları səviyyəsində qəbul edildiyini nəzərə alsaq, o zaman (81,32-45) Azərbaycanın hər barelə görə əlavə 36,32 dollar xeyir götürdüyü məlum olur. Bu isə son nəticədə milyardlarla dollar qazancın əldə olunması deməkdir. Məsələnin maraqlı tərəfi ondadır ki, neft satışından daxil olan gəlirlər Azərbaycan iqtisadiyyatının əsasını təşkil etsə də, "qara qızıl"ın qiymətinin artması əhalinin gəlirlərinə elə də ciddi təsir etmir. Halbuki neftin qiyməti artdığı təqdirdə, analoji olaraq bu, vətəndaşların yaşayış səviyyəsində müsbət mənada öz təsirini göstərməlidir. Təəssüf ki, hazırda bunun tam əksi müşahidə olunmaqdadır. Belə ki, "qara qızıl" dövlət büdcəsində göstərilən məbləğdən 36,32 dollar baha satılsa da, ölkədə ərzaq, geyim və digər məhsulların, o cümlədən xidmət sahələrinin qiyməti durmadan artır. Buradan da belə qənaətə gəlmək olar ki, neftin qiymətinin artmasının Azərbaycan əhalisinin güzəranına heç bir təsiri yoxdur.

Qeyd edək ki, iqtisadçı ekspertlərin böyük əksəriyyəti təxminən, eyni mövqedən çıxış edərək, "qara qızıl"ın qiymətinin artmasından sonra belə, ölkədə ərzaq məhsullarının ucuzlaşmayacağını iddia edirlər. Məsələn, Liberal İqtisadçılar İctimai Birliyinin sədri Akif Nəsirli bugünlərdə yenicag.az-a açıqlamasında bildirib ki, dünya bazarında neftin 100 dollara çatması ölkəmizdə ərzağın qiymətinin bahalaşmasının qarşısını almaya bilər. Yəni bu fonda ərzağın da bahalaşmasının gözlənildiyini deyən ekspertin sözlərinə görə, bunun müqabilində ölkə vətəndaşlarının gəlirləri də artacaq: "Hazırda neftin dünya bazarında qiymətinin müəyyənləşdirilməsi iqtisadi amillərlə bağlı deyil. 3 ildən çoxdur ki, neftin qiymətinin formalaşmasında siyasi amillərin təsiri daha mühümdür. Yəni indi neftin qiyməti dünyanın aparıcı dövlətlərinin iradəsiylə müəyyənləşir. Ona görə də 2015-ci ildə götürülən siyasi kurs məqsədə çatmayana qədər neftin qiymətinin bazarın öhdəsinə buraxılması mümkün olmayacaq. Eyni zamanda, siyasi sferada vəziyyət, iqtisadi sfera ilə müqayisədə daha çevik dəyişir. Bu mənada siyasi vəziyətin dəyişməsilə neftin qiyməti haçansa sərbəst buraxıla və "qara qızıl"ın qiyməti iqtisadi çalarlardan asılı olaraq daha da yüksələr. Bu belə olarsa, əslində neftin qiyməti elə 100 dollar ətrafında olmalıdır. 100 dollar civarında Azərbaycanın gəlirləri də artacaq. Çünki ölkəmizin dövlət büdcəsi əsasən neft gəlirlərindən formalaşır. Azərbaycan dövlət büdcəsinin formalaşmasında neft amilinin təsiri hər zaman 65-70 faiz həndəvərində olub. 100 dollara qalxan neft Azərbaycan valyutasını da sabit saxlamağa imkan verəcək. Həmçinin daxildə müxtəlif vasitələrlə bolluq yaratmaq imkanları da artacaq. Amma neftin bahalaşması heç də o demək deyil ki, Azərbaycan daxilində başqa sahələrdə də hansısa bir bahalaşma baş verəcək. Hətta bahalaşma dalğası olsa da, əhalinin gəlirlərinin artması ilə proses kompensasiya ediləcək. Əslində, Azərbaycan üçün mənfi hal dünya bazarında neftin qiymətinin aşağı düşməsidir. Belə olan halda hökumət manatın məzənnəsini sabit saxlamaqda ciddi çətinliklərlə üz-üzə qalacaq".

Neft qiymətlərinin artımı və bunun ölkədəki satış qiymətlərinə təsiri ilə bağlı bu yaxınlarda "qafqazinfo"ya müsahibə verən Neft-qaz Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri İlham Şaban isə hesab edir ki, "qara qızıl"ın qiymətinin artmasının istehlak bazarında ucuzlaşmaya səbəb olmamasında iki yanaşma var: "Birinci məsələ ondan ibarətdir ki, vergi ödəyiciləri hökuməti çox pis öyrədib. Biz hökumətə imkan yaradırıq ki, neft gəlirləri azalanda vergi ödəyiciləri hesabına özünün bütün problemlərini həll etsin. 2015-ci ildən etibarən hökumət məhz vergi ödəyiciləri hesabına özünün problemlərini həll etdi. Ölkəyə gətirilən malların vergiləri dəfələrlə artırıldı. Müxtəlif kateqoriyalı insanlar vergiyə cəlb edildi. Mənə ən çox verilən sual odur ki, bu ilin büdcəsində neftin orta ixrac qiyməti 45 dollardan götürülüb. Hökumət may ayında büdcəyə yenidən baxıb onun xərcləmə hissəsini artıra bilərmi? Mən onlara deyirəm ki, axı xərclər niyə artırılmalıdır? Xərcləmələrin artması əlavə izafi xərclər deməkdir. Bu, əsasən də tikinti sektoruna ayrılır. Tikinti isə hər yerdə izafi xərcləmələrdir. Nəticə etibarilə biz inflyasiyanı stimullaşdırmış oluruq. Axı heç kim demir ki, biz 2016-cı ildə minimal büdcə ilə özümüzü dolandırdıq və effekti gördük. Düzdür, heç kəs 2016-cı il səviyyəsində yaşamaq istəmir. Amma təsdiq edilmiş büdcə ilə onun effektivliyinin artırılmasını heç kim hökumət qarşısında qaldırmır". Ekspertin fikrincə, hökumət 45 dollardan artıq olan hissəni Dövlət Neft Fonduna köçürə, sonra da gələn ilin büdcəsi üçün Neft Fonduna layihələr yazıb elə ondan özünün büdcə xərclərini qarşılamaq üçün istifadə edə bilərdi: "Neftin yüksək qiymətində izafi gəlirlər olan zaman qiymətlər enmir. Çünki kifayət qədər rasional xərcləmələr olmadığından iştah daha çox qazanmağa yönəlir. İndi neftin qiyməti istər 100, istərsə də 200 dollar olsun qiymət düşən deyil".

Bu arada, İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzinin (CESD) sədri, iqtisadçı alim Vüqar Bayramov isə bu qənaətdədir ki, neftin dünya bazar qiymətinin yüksək olması dövlət büdcəsinin gəlir və xərclərində dəqiqləşdirmələr aparılmasını gündəmə gətirib. O, hesab edir ki, bu il dövlət büdcəsinin gəlir və xərclərinin artırılacağı gözlənilir: "İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzinin (CESD) hesablamarına əsasən, neftin orta qiymətinin 75 dollar olması Azərbaycan üçün əlavə 5 milyard manatdan artıq gəlir deməkdir. Bu isə həm Dövlət Neft Fonduna, həm də dövlət büdcəsinə proqnozlaşdırıldığından əlavə daxilolmalar vəd edir. Neftin mövcud qiymətləri fonunda Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatlarının artacağı da proqnozlaşdırılır. 2018-ci ilin dövlət büdcəsinin xərclərinin əvvəlki illə müqayisədə 3 milyard manata yaxın çox proqnozlaşdırıldığını nəzərə alsaq, büdcə sənədinə ediləcək dəyişikliklərdə xərc maddələrinin kəskin artırılması arzuolunan deyil. Təbii ki, gəlir və xərclərin hansı səviyyədə artırılması neftin büdcədəki yeni qiymətindən asılı olacaq. Yeni qiymətin yüksək müəyyənləşdirilməsi büdcəyə daxil olmaları daha çox artıra bilər. Bütövlükdə, fiskal konsolidasiya siyasətinin davam etdirilməsi daha məqsədəuyğundur. Siyası faktorlar zəifləyərsə, neftin dünya bazar qiymətinin uzun müddətli dövrdə yüksək qalacağı az inandırıcıdır".

Vüqar Bayramovun fikrincə, büdcəyə əlavə ediləcək vəsaitin bank sektorunun sağlamlaşdırılmasına, əhalinin xərclərinin azaldılması üçün dəqiqləşdirilmiş büdcədən xarici valyutada olan kreditlərdə yaranan fərqin bir hissəsinin kompensasiyasına ayrılması daha məqsədəuyğundur: "Bu baxımdan da daha məqbul hesab edilə biləcək yol məhz güzəşt mexanizminin tətbiq edilməsidir. CESD olaraq, 2015-ci ildə xarici valyutada olan kreditlərə güzəştlərin verilməsi ilə bağlı təkliflər paket hazırlayıb hökumətə təqdim etmişik. Biz üçtərəfli mexanizmin tətbiqini təklif edirik və bu "üçtərəfli güzəşt" mexanizmi adlanır. Söhbət fərqin üç tərəf - hökumət, banklar və müştəri arasında bölüşdürülməsindən gedir. Praktik olaraq, bu zaman yaranan fərqin üçdə birini dövlət, üçdə birini banklar, üçdə birini isə müştəri özü qarşılayır. Bunun özəlliyi ondan ibarətdir ki, hər bir tərəf yaranan fərqin az bir hissəsini, yəni, üçdə birini qarşılayır. Əgər müştəri 1.05 məzənnə ilə kredit götürübsə və artıq məzənnə 1.70-dirsə, o zaman yaranan 0.65 qəpiklik fərqin üçdə birini vətəndaş, digər üçdə ikisini isə dövlət və bank ödəyir. Bu, vətəndaş üçün də, bank və dövlət üçün də ağırlıq yaratmır. Bu mexanizmin özəlliyi ondan ibarətdir ki, burada tərəflərin heç birinə ciddi maliyyə ağırlığı düşmür. Nəticə etibarilə, bu imkan verir ki, problemli kreditlərin həlli istiqamətində ciddi addım atmaq mümkün olsun. Bu zaman Mərkəzi Bank heç də böyük olmayan vəsaitlə problemi həll etmək imkanına malik olur. Problemli kredit məsələsinin həlli üçün düşünürəm ki, bizim təkiliflərin qəbul edilməsi məqsədəuyğun olardı".
OXŞAR MÖVZULAR