Impera

XƏBƏR LENTİ
18:37Xatirə ərindən gileyləndi: “Bıçağa görə 3 ay məni dindirmədi” – VİDEO18:22Füzulidə yeni korrupsioner şəbəkə18:19Polis əlil yeniyetməyə işgəncə verdi - VİDEO18:15Dəbdəbəli toylarla gündəmə gələn məmurlar18:07Hökumət deputatların büdcə təkliflərini nəzərə alacaq17:58“Türkiye” qəzetində Mehriban Əliyeva haqqında məqalə dərc olunub - FOTO17:53İlham Əliyev Vasif Talıbovu qəbul etdi17:36Vergi ödəməyən müğənnilərin maşınını, evini əlindən alsınlar - VİDEO17:30Simsiz qulaqlıq istifadə edənlərə XƏBƏRDARLIQ13:39Bakı Ali Neft Məktəbinə - YENİ TƏYİNAT13:35Generalın maaş kartı girov qoyulub13:25Sərbəst güləş millimiz Dağıstanda belə hazırlaşır - VİDEO13:11Türkiyə AVRO-2020-nin seçmə mərhələsini qələbə ilə başa vurdu - VİDEO13:06Sabahın havası: duman, yağış, külək13:05Beren Saat niyə gündəm oldu? - VİDEO12:07İlham Əliyev yeni səfirləri qəbul edib12:04Hacıqabulda I qrup əlilin torpağı zəbt olunub – VİDEO11:55Nazir Oqtay Şirəliyev TSEK-ə forma -88 göndərilməsini qadağan edib? 7 saylı poliklinikanın baş həkimi Şəlalə Səfərovanın növbəti özbaşınalığı11:31Bu ərazilərdə işıq olmayacaq11:21Qarabağ erməniləri ABŞ-la ticarət əlaqələri qurub – VİDEO11:13Vüsal Tağıbəylinin “İki çay arasında cənnət” adlı kitabı çap olunub - FOTO11:03Baş nazir əhalinin sağlamlığı ilə bağlı qurumlara tapşırıq verdi10:58KOMİSSARLARIN SAVAŞI - Namiq Şirinov, şöbə rəisini DƏLƏDUZLUQDA İTTİHAM EDİR10:49Kəmaləddin Heydərovun başı dərddə - "BOSNİYA JALƏSİ" NİYƏ QICQIRIR?09:34Füzuli məktəbliləri “Ölkəmizi tanıyaq” tur-aksiyasına həvəslə qoşulublar.08:44İraq Milli Bankının tikintisini "Azərsun holdinq"in rəhbəri Abdolbari Gözəl ailəsinə məxsus DAAX Construction MMC həyata keçirir - FOTO08:3616 saylı Texniki-Humanitar Liseyinin direktoru bəzi müəllimləri özünün əlaltısına çevirib?15:18Elcan Əliyev Mehriban xanıma müraciəti - "Ağdam icra başçısı ailəmizlə maraqlanmır"22:48Balaca çempion Aydın Əzizov problemlərlə üz-üzə - VİDEO22:43Seymur Həzi azadlığa buraxıldı22:41Tərtərin bir tərəfində şəhid adına olan susuz bulaq, bir tərəfində isə İcra başçsının sayı hesabı biinməyn obyektləri!" - VİDEO22:31Yollarda təhlükə – Sürücü dövlət nömrə nişanını palçıqla bağlayıb – VİDEO22:17Natiq Cəfərli: “Ən ciddi korrupsiya büdcə vəsaitləri ilə bağlıdır”22:13Sinif yoldaşını öldürüb, yandırıb, sandığa gizlətdi - VİDEO22:0973 yaşlı bu qadın İngiltərədən piyada Azərbaycana gəlir - VİDEO22:03Mehdi Cəbrayılov: “Zamin Qələndərovun DƏLƏDUZluğuna hüquq mühafizə orqanları niyə biganə yanaşır? – VİDEO MÜRACİƏT16:39TÜRKLƏR “GUCCİ”NİN ERMƏNİ MODELİNİ LAĞA QOYDU – VİDEO16:3716 dərəcə isti olacaq16:29Sabir Rüstəmxanlının qardaşı haqda həbs qərarı verildi16:12ADAU-DA DEKANLIQ QALMAQALI – İNAM KƏRİMOV BU BİABIRÇILIĞA NƏ DEYƏCƏK?16:08Yeni icra başçısı müavinini vəzifəsindən kənarlaşdırdı16:02Azərbaycanda iki tanınmış məmur quda oldu15:56ŞƏKİDƏ 2500 HEKTAR YAŞILLIQ ƏRAZİSİ MƏHV EDİLİB – VİDEO15:19“RELAX” İSTİRAHƏT MƏRKƏZİ DEPUTAT İQBAL MƏMMƏDOVDAN ALINDI – VDİEO15:17YARDIMLI MEŞƏSİNDƏN ŞİKAYƏT VAR – 500-DƏN ARTIQ AĞAC MƏHV EDİLİB15:07Ağdamın icra başçısı aprel qazisini incidir - VİDEO11:23Ağcabədi rayon 6 saylı qeydiyyat-imtahan şöbəsinin dünəni və bu günü09:47Bu gündən məktəblilərin payız tətili başlayır09:42Sabahdan pərdə və jalüzlər üçün qadağa ləğv edilir? - VİDEO09:35170 min dolları mənimsəyən Hicran Huseynovanı bu dəfə kim qoruyacaq?09:27Vilayət Eyvazovdan yeni - TƏYİNAT09:24İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Maksim Qalkinin yaradıcılıq axşamında - FOTO22:00Aygün Kazımovanın yeni mahnısı plagiat çıxdı - VİDEO21:49Azərbaycanlı döyüşçü “Bellator”da debüt edib, “Şoumen”i məğlub etdi - VİDEO21:34Paşinyan narkomandır? - Qəribə görüntülər yayıldı - VİDEO21:27Kütləvi sayğac dəyişdirilməsi dayandırılıb21:21Sürücülərə şad xəbər: Generaldan jalüzlərlə bağlı gözlənilməz göstəriş - FOTO21:14Alimlərdən şok açıqlama - VİDEO20:24İstirahət günlərində hava necə olacaq?20:18Gənclər Fondu gənclər arasında turizm sahibkarlığına dəstək verir18:11"Nərimanov icra hakimi beş minimi ödəməyib" - Könül Xasıyevaya18:05Bakıda Milli Qəhrəman Albert Aqarunovun heykəlinin rəsmi açılışı olub18:00Azərbaycan Gömrüyündə Azərbaycan qanunları işləmir17:52İlham Əliyev Xalq artistinə ev verdi17:48İlham Əliyev Sultan Dadaşovu təltif etdi17:46Prezident ABŞ-ın Xristian Liderlər Konqresinin rəhbərini qəbul edib11:31“AMV Consulting” şirkəti: “Nazirlik saxta imzanı görmür”11:12Dini liderlər Bakıda - VİDEO11:09Oqtay Şirəliyev niyə istefa vermədi?11:04Baş həkimi Robert Əyyubovun adıyla aldadıb 100 min pul alıblar11:00Nazir yəqin burada baş verənlərdən xəbərsizdir...10:27Heydər Əliyev Fondu Hacı Zeynalabdin Tağıyevin evini təmir etdirir - VİDEOREPORTAJ10:16ABŞ-da məktəbdə baş vermiş atışmanın bəzi təfərrüatları məlum olub - VİDEO10:10Sumqayıt şəhəri, H.Z.Tağıyev qəsəbəsinin bir qrup sakini dövlət başçısına müraciət etdi... - VIDEO09:45Milli Məclisin növbəti iclasının vaxtı bəlli oldu09:39Elmira Süleymanova istefa ərizəsi yazıb09:37Kardiologiya İnstitutunda “saxta ürək” əməliyyatları09:32Paytaxda yanğın olub - VİDEO08:54Vilayət Eyvazovdan İnterpolun Milli Mərkəzi Bürosu rəisi vəzifəsinə - TƏYİNAT08:45Mehriban Əliyevadan Dünya dini liderlərinin II Bakı Sammiti ilə bağlı paylaşım08:42Elmar Vəliyev türk iş adamına 770 MİN MANAT "ATIB"21:08“Ata ocağı" serialının aktrisası evlənir - FOTO20:54TIR 20 metr hündürlükdən belə aşdı - ANBAAN VİDEO19:07Baş nazir doktoranturaya qəbul qaydalarında dəyişiklik etdi18:51Deputat: Publik hüquqi şəxslərin adını dəyişdiriblər, amma heç nə dəyişməyib18:42Qoşunlar yerdəyişmə tapşırıqlarını icra etdi - VİDEO18:32"Whatsapp" bu istifadəçiləri bloklayacaq18:24İlham Əliyev Bilal Ərdoğanı qəbul etdi18:19İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Patriarx Kirill ilə görüşdü15:33Mikayıl Cabbarov xəbərdarlıq etdi15:26Türkiyədə hərbi hissədə partlayış - VİDEO15:23Hərbi Dəniz Qüvvələri qarşıya qoyulan tapşırıqları icra edir - VİDEO15:19Aksiz markası olmayan spirtli içkilər aşkarlanıdı - VİDEO15:12Əlövsət Əliyevin hazırlatdığı saxta sənədlər yayıldı – FOTO15:04Almaniyada həbs edilənlərdən biri Mədət Quliyevin işdən qovduğu rəisdir14:47“Azəristiliktəchizat” rəsmisi: Bakıda bütün binaların istiliklə təminatı mümkün deyil14:35Yağışlı hava davam edəcək14:31Füzulidə yas mərasimləri: Sadə, təmtəraqdan uzaq, islami qaydalara uyğun keçirilir - FOTO13:32“Qarşımıza çıxacaq istənilən qüvvəni dəf etmək gücündəyik” - Diaspor təşkilat sədri13:24SAHİL BABAYEV KÜRDƏMİRDƏ VƏTƏNDAŞLARLA GÖRÜŞƏCƏK
BÜTÜN XƏBƏRLƏR

«    Noyabr 2019    »
BeÇaÇCaCŞB
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930 

Kustar oliqarxlar Azərbaycanda sənayenin strateji sahəsini dağıtdı - Zülfüqarlı qardaşları haqda iddialar...

26 may 2018, 16:00   
Kustar oliqarxlar Azərbaycanda sənayenin strateji sahəsini dağıtdı - Zülfüqarlı qardaşları haqda iddialar...
















Kustar oliqarxların-Zülfüqarlı qardaşlarının müəssisələri və digər qeyri-leqal sexlər uzun müddətdir Azərbaycanda sənayenin strateji sahəsi olan qara metallurgiyada sistemli böhran yaradıb. Hökumət isə nəyə görəsə bu məsələdə passiv müşahidəçi mövqeyini tutub. Kustar oliqarxlar hələ də soyğunçuluq yolu ilə topladıqları ilkin kapitalın hesabına bu sahədən qazanmaqda davam edir.

Virtualaz.org bundan əvvəl də dəfələrlə Azərbaycanın qara metallurgiya sənayesində uzun illərdir hökm sürən sistemli böhran və ondan çıxış yolları barədə araşdırmalar dərc edib. Bu araşdırmalara hökumətdən fərqli olaraq Zülfüqarlı qardaşları operativ reaksiya veriblər. Onlar kustar metallurgiya “zavodlarını” ölkədə azad bazarın mövcud olmaması ilə əsaslandırmağa çalışıblar. Üstəlik bir qədər də irəli gedərək Fərhad Əliyevin iqtisadi inkişaf naziri olduğu dövrləri “Azərbaycan iqtisadiyyatının renessans dövrü” də aldlandırıblar. Heç demə Fərhad Əliyevə islahatları davam etdirməyə imkan verilsəymiş Azərbaycan iqtisadiyyatında situasiya indi tamam başqa olarmış.

Əslində qara metallurgiya təkcə Azərbaycanda deyil, dünyanın ABŞ, Çin, Yaponiya, Almaniya kimi iri ölkələrində də sənayenin strateji sahəsidir. Bu sahədə yaradılan əlavə dəyər ümumi iqtisadi inkişaf üçün həlledici əhəmiyyət kəsb edir, fəhlələrdən tutmuş ixtisaslı kadrlara qədər insanların stabil iş yerləri ilə təmin olunması, işsizlik probleminin həlli üçün qara metallurgiyanın inkişaf etdirilməsi uzun illədir sınaqdan çıxmış üsuldur.

Təsadüfi deyil ki, vaxtilə Azərbaycanın daxil olduğu SSRİ-də də iqtisadiyyatın əsas sahələrindən birini qara metallurgiya təşkil edirdi. Sovet dövründə Azərbaycanda da bir sıra iri metallurgiya müəssisələri yaradılmışdı. Amma SSRİ-nin dağılmasından sonra Azərbaycanda iqtisadiyyatın bu mühüm sektorunun dağılması üçün çox vaxt lazım gəlmədi. 1991-ci ildə qara metallurgiya ölkənin ümumi sənaye istehsalının 10 faizini təmin edirdi, indi isə bu heç 1 faizi də keçmir. 2001-ci ilə qədər isə Azərbaycanda heç tikinti armaturu da istehsal olunmurdu, ölkə onu bütünlüklə xaricdən idxal edidi. Nəticədə o dövrə qədər qara metallurgiya barədə danışmaq mümkün deyildi, bu sahə faktiki olaraq ölü vəziyyətdə idi.

2000-ci ilin əvvəllərindən isə məlum olduğu kimi qara metallurgiyada kustar sexlərin, Zülfüqarlı qardaşlarının heç bir texnloji normalara əməl edilməyən “zavodların” dövranı başladı. Amma bu sahəni dirçəltmək üçün dövlətin dəstəyinə ehtiyac var idi, çünki qara metallurgiya iqtisadiyyatın elə sahəsidir ki, onu dirçəltmək üçün milyardlarla dollar investisiyaya ehtiyac var. Dövlət isə belə görünür ki, bu sahəni başlı-başına buraxıb.

Azərbaycanda 2005-2010-cu illərdə qara metallurgiyada bir işçinin payına 16-18 min manatlıq məhsul istehsalı düşürdü. 2015-ci ildə isə bu rəqəm 73.7 min manatı keçib. İnflyasiyanı da nəzərə almaqla metallurgiya sahəsində əmək məhsuldarlığı iki dəfə artıb. Amma bu sahədə çalışan işçilərin orta illik sayı iki dəfədən çox azalıb. Metallurgiyada əmək məhsuldarlığının artmasına sevinmək olardı, amma...

Sovet dövründə Azərbaycanda metallurgiya kompleksi tam istehsal dövrəsi təşkil edirdi-filiz hasilatından tutmuş ondan hazır məhsulun istehsalına qədər hamısı bir istehsalat zəncirində birləşmişdi. Və vahid mərkəzdən idarə olunurdu. Bu gün isə bu proses o qədər dağınıqdır ki, metallurgiyanın hələ də ayaqda qalmasına ancaq təəcüblənmək olar.

Təsəvvür etmək çətindir ki, ölkənin faktiki dağılmış metallurgiya sahəsində 29 müəssisə (5 dövlət, 24 özəl) fəaliyyət göstərir, üstəlik 49 fərdi sahibkar! Burada ən ciddi sual əmək məhsuldarlığıdır. Azərbaycanda rəqabətə davam gətirməyən, aşağı keyfiyytli məhsul istehsal edən bu qədər müəssisə nəyə gərəkdir? Nədən dövlət bu sahədə təmərgüzləşməyə getmir və onu nəzarətsiz buraxıb?

İqtisadi İnkişaf Nazirliyi bu məsələyə belə yanaşır ki, bazarda nə qədər çox iştirakçı olsa rəqabət də güclü olar, güclü rəqabət isə məlumdur ki, qiymətin aşağı düşməsinə, keyfiyyətin artmasına təsir edən başlıca amildir. Hərçənd bu sahədə rəqabət özü qaçılmazdır, amma xammalın və son məhsulun qiymətləri daxili bazarın deyil, xarici bazarın şərtləri ilə diqtə olunur.

Əlbətdə, dövlət sovet dövründə olduğu kimi bu sahəni öz nəzarətinə almalı deyil. Dövlətin vəzifələrinə qara metallurgiya sənayesində standartlara uyğun, rəqabətə, o cümlədən xarici bazarlarda rəqabətə davam gətirə bilən məhsullar istehsal edən müəssisələrin ucuz, uzunmüddətli kredit resurslarına çıxışını təmin etmək daxildir. Üstəlik bu elə sahədir ki, xırda sexlərin və metallurgiyadan xəbəri olmayan fərdi sahibkarların ümidinə də buraxmaq olmaz. Qara metallurgiya iri investisiyalar tələb edən və vahid kompleksdə fəaliyyət göstərən sahədir.

Azərbaycanın qara metallurgiya müəssisələri hazırda xammal kimi “metallom”dan istifadə edir və bu da məhsulun maya dəyərinin yüksəlməsinə təsir edən əsas amildir. Çünki müəssisələr “metallom”un tonunu orta hesabla 320 manata alır, hazır armaturun tonu isə 900 manata yaxındır. Yəni məhsulun qiymətinin üçdə birindən çoxunu maya dəyəri təşkil edir. Əgər xammal kimi dəmir filizinə keçilsə maya dəyəri də kəskin aşağı düşəcək. Nəticədə son məhsulun qiyməti daha aşağı olacaq, müəssisələrin gəliri artacaq, yeni iş yerlərinin yaradılması mümkün olacaq.

Azərbaycanda metallurgiya sənayesi üçün yeganə xammal bazası məlum olduğu kimi, Daşkəsən Filizsaflaşdırma Kombinatıdır. Həmin müəssisənin taleyi isə uzun illərdir naməlum qalıb, dövlət bu müəssisəni özəlləşdirmək üçün dörd investisiya müsabiqəsi keçirsə də nəticəsi olmayıb. Bu kombinat ciddi investorları maraqlandıra bilməzdi. Çünki şərtlərə görə investor təkcə dövlət büdcəsinə 100 milyon manat köçürməli, azı 600 milyon dollarlıq beşillik investisiya planı təqdim etməli, azı min yeni iş yerləri açmaq öhdəliyini götürməlidir.

Axı xarabalıqlara çevrilmiş kombinata bu qədər pulu hansı xarici invstor yatırırar? İnvestorları cəlb etmək üçün müəyyən güzəştlər, əlverişli şərtlər lazımdır. Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi isə əvvəlcədən ağır şərt qoyur-kombinatı almaq istəyən investor gərək azı 1 milyard manat yatırsın.

Bir halda ki, 1991-ci ildən bu yana Azərbaycanda metallurgiya sferasına cəmi 391 milyon manat yatırılıb, 1 milyard manat tələbi nə dərəcəd ağlabatandır? Axı başqa ölkələrdə, elə qonşu Rusiyada çoxmilyardlıq metallurgiya kompleksinin özəlləşdirilməsi üçün dövlət oliqarx Əlişir Usmanova hansı güzəştlərə getmədi ki?! Müəssisə investora az qaal havayı verildi.

Azərbaycanda isə məmurlar bunu dərk etməlidir ki, başlıca məqsəd dağ-mədən kombinatını satmaq deyil, onun vahid istehsalat zəncirinin tərkibində gələcək fəaliyyətinə də nail olmaqdır. Hansı ki, Azərbaycanda qara metallurgiyada belə vahid istehsalat zənciri qura biləcək müəssisə təkcə “Baku Steel Company” QSC-dir. Daşkəsən kombinatını güzəşti şərtlərlə bu müəssisəyə satmaqla ölkədə qara metallurgiyanın kompleks inkişafına nail olmaq mümkün idi, özəlləşdirmə isə ağır şərtlərə görə illərdir uzanır. Nəticədə kombinat dağılıb gedir, fəhlələri illərlə maaş almır, qara metallurgiya isə xammal kimi “metallom”un ümidinə qalır...
OXŞAR MÖVZULAR
loading...